Begripmoslimschristenen.jouwweb.nl
Home » Belangrijke Documenten

 

Pelgrims van vriendschap en universele broederschap

Verklaring van de bisschoppen van Algerije

Paus Franciscus heeft toegestaan het decreet van de zaligverklaring te ondertekenen van Mgr. Pierre Claverie en zijn negentien metgezellen, onder wie priesters en mannelijke en vrouwelijke religieuzen die tussen 1994 en 1996 in Algerije zijn gestorven naast talrijke Algerijnse moslims. In hun tekst van 27 januari 2018 getuigen de bisschoppen van banden van vriendschap en broederschap tussen moslims en christenen.

“Onze kerk verheugt zich. Paus Franciscus heeft toestemming verleend om het decreet te ondertekenen van de zaligverklaring van Mgr. Pierre Claverie en zijn 18 metgezellen. Wij zijn nu in de gelukkige omstandigheid om onze 19 zusters en broeders als martelaren te kunnen gedenken, d.w.z. , volgens de oorspronkelijke betekenis van het woord, als getuigen van de grootste blijk van liefde, nl. zijn leven geven voor wie men liefheeft. In zicht van het risico van een alomtegenwoordige dood in dit land hebben zij met gevaar voor eigen leven uit liefde ervoor gekozen om tot het einde in vriendschap en broederschap te blijven leven samen met hun Algerijnse zusters en broeders. De banden van vriendschap en broederschap zijn sterker geweest dan de angst voor de dood.  

Onze zusters en broeders zouden niet willen dat wij hen scheiden van al die Algerijnse vrouwen en mannen met wie ze samen hun leven hebben gegeven. Ze zijn getuigen van grenzeloze broederschap, van liefde die geen onderscheid maakt. Daarom ook onderstreept hun dood het martelaarschap van talrijke Algerijnen, moslims, zinzoekers, vervolgd als vredestichters vanwege de gerechtigheid, vrouwen en mannen met het hart op de juiste plaats, die tijdens deze bloedige periode van tien jaar in Algerije trouw zijn gebleven tot aan de dood.

Ons eerbetoon en onze gedachten gaan dan ook uit naar al onze Algerijnse zusters en broeders. Met duizenden hebben ook zij het gedurfd hun leven in de waagschaal te stellen, trouw aan hun geloof in God, trouw aan hun land en hun geweten. Onder hen noemen we de negentig imams, die het leven hebben verloren omdat ze weigerden geweld te rechtvaardigen. We denken aan intellectuelen, journalisten, wetenschappers, kunstenaars, handhavers van de openbare orde, maar ook duizenden vaders en moeders, eenvoudige anonieme burgers, die geweigerd hebben te gehoorzamen aan de bevelen van gewapende groepen. Ook veel kinderen hebben het leven gelaten, meegesleurd in hetzelfde geweld.

Laten we stilstaan bij het leven van onze zusters en broeders. Iedereen is gestorven omdat hij/zij, uit genade, gekozen heeft om trouw te blijven aan diegenen die door het leven in de wijk, de samenwerking op kantoor tot hun naasten waren geworden. Hun dood liet zien dat hun leven in dienst stond van allen: armen, vrouwen in moeilijke omstandigheden, mensen met een beperking, jongeren, allen moslims. Een moordende ideologie – misvormd beeld van de islam- stond de ander niet toe anders te zijn vanwege zijn nationaliteit of geloof. Degenen die de meeste moeite hadden met hun tragische dood waren hun moslim vrienden en buren. Ze schaamden zich dat de naam van de islam werd gebruikt om dergelijke daden te verrichten.

Maar vandaag kijken we niet terug naar het verleden. De zaligverklaringen betekenen licht voor heden en toekomst.  Ze vertellen ons dat haat niet het antwoord is op haat, dat er geen onvermijdelijke spiraal van geweld bestaat. Ze willen een eerste stap zijn naar vergeving en vrede voor alle mensen, te beginnen in Algerije, maar ook daarbuiten. Ze zijn een profetisch woord voor onze wereld, voor allen die geloven in en werken aan een ‘samen-leven’. En dat zijn er velen, hier en overal, uit alle nationaliteiten en godsdiensten. Dat is de diepere betekenis van deze beslissing van paus Franciscus. Meer dan ooit heeft ons gemeenschappelijk huis dat de wereld is, de goedheid en menselijkheid nodig van iedereen.

Tenslotte zijn onze zusters en broeders modellen op de weg van de gewone heiligheid. Ze getuigen dat een eenvoudig leven, aan God en anderen gegeven, kan leiden tot de hoogste menselijke roeping. Onze zusters en broeders zijn geen helden. Ze zijn niet gestorven voor een idee of een zaak. Ze waren gewoonweg leden van een kleine kerk in Algerije. Ook al bestaat deze kleine kerk vooral uit vreemdelingen en wordt ze zelf als vreemdeling gezien, toch heeft ze de consequenties getrokken uit de keuze om er volledig te zijn voor dit land. Het is duidelijk voor elk lid van de kerk dat als men van iemand houdt, men hem niet achterlaat op het ogenblik van beproeving. Het is het dagelijkse wonder van vriendschap en broederschap. Velen van ons hebben hen gekend en met hen geleefd. Vandaag behoort hun leven aan ieder van ons. Ze begeleiden ons voortaan als pelgrims van vriendschap en universele broederschap.”

De 19 zalig te verklaren zijn: Mgr. Pierre Claverie[1], F. Henri Vergès, Sr. Paul-Hélène Saint-Raymond, Sr. Ether Paniagua Alonso, Sr. Caridad Alvarez Martin, Père Jean Chevillard, P. Jean Dieulangard, P. Charles Deckers, P. Christian Chessel, Jeanne Littlejohn Sr. Angèle Marie, Denise Leclercq, Ar. Bibiane, Sr. Odette Prévost, P. Christian de Chergé[2], F. Luc Dochier, P. Christophe Lebreton, , F. Michel Fleury, P. Bruno Lemarchand, P. Paul Favre Miville et P. Célestin Richard.

Vertaald uit het Frans door P. Reesink

 

[1] Cf. het Franse boek Pierre Claverie, un Algérien par alliance, Jean-Jacques Pérennes, Editions du Cerf, 2000, 391 p.

[2] Over Christian de Chergé en zijn metgezellen, de vermoorde Trappisten, is de film verschenen “Des hommes et des dieux” en meer dan 20 boeken in het Frans.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Pauselijke Raad voor de interreligieuze dialoog.

Christenen en moslims: van competitie naar samenwerking.

Boodschap voor de maand Ramadan en ‘Id al Fitr

1439 Hidjra/ 2018 A.D.

Vaticaanstad

Beste broeders en zusters

In Zijn voorzienigheid heeft de almachtige God jullie de gelegenheid gegeven om weer te vasten in de Ramadan en het ‘Id al Fitr (feest van het verbreken van de vasten) te vieren.

De Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog waardeert deze belangrijke maand en de grote inspanning die moslims over de hele wereld zich getroosten om te vasten, te bidden en de gaven van de liefde van de Almachtige te delen met de armen.

De gaven indachtig, geïnspireerd door de Ramadan, danken wij samen met jullie de barmhartige God voor zijn goedheid en gulheid en brengen we jullie onze hartelijke wensen over.

Wat we met jullie willen delen, beste broeders en zusters, bij deze gelegenheid gaat over een wezenlijk onderdeel van de relaties tussen christenen en moslims: de noodzaak om van competitie over te gaan naar samenwerking.

Te vaak heeft in het verleden een klimaat van competitie de relaties tussen christenen en moslims gekenmerkt en de negatieve gevolgen hiervan zijn duidelijk: jaloersheid, verwijten en spanningen. In sommige gevallen heeft dit geleid tot gewelddadige botsingen, vooral daar waar godsdienst als middel gebruikt werd, allereerst voor eigenbelang en politieke doelen.

Een dergelijke interreligieuze competitie verminkt het beeld van de godsdiensten en hun aanhangers en dit versterkt de idee dat godsdiensten geen bron van vrede zijn maar van spanning en geweld.

Om deze negatieve gevolgen uit te roeien en te voorkomen is het belangrijk dat wij, christenen en moslims, de religieuze en morele waarden in herinnering brengen die wij delen en tegelijk de verschillen erkennen die er tussen ons bestaan. Door te erkennen wat wij gemeenschappelijk hebben en door respect te tonen voor onze rechtmatige verschillen kunnen we een steviger basis leggen voor vreedzame relaties. Zo kunnen we van competitie en confrontatie overgaan tot effectieve samenwerking voor het gemeenschappelijk welzijn. Vooral het bijstaan van de meest behoeftigen maakt van ons geloofwaardige getuigen van de liefde van de Almachtige voor de gehele mensheid.

Allen hebben wij het recht en de plicht om te getuigen van de Almachtige die wij dienen en aanbidden. Ook hebben wij het recht en de plicht ons geloof te delen met anderen maar wel met respect  voor hun godsdienst en hun godsdienstige gevoeligheden.

Laten we samenwerken en elkaar in ere houden om zo vreedzame en broederlijke relaties te bevorderen. Op deze manier bergen we eer aan de Almachtige en bevorderen we de harmonie in een maatschappij die steeds meer multi-etnisch, multireligieus en multicultureel wordt.

Nogmaals onze beste wensen voor een vruchtbare vasten en een gelukkig Id-al-Fitr-feest.

Wees verzekerd van onze eenheid met jullie in gebed.

Het Vaticaan, 20 April 2018

Kardinaal Jean-Louis  Tauran,  Voorzitter

Bisschop Miguel Ángel Ayuso Guixot, M.C.C.I. , Secretaris

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Beste abonnees

Tweeënveertig jaar lang heeft Begrip Moslims Christenen getracht de dialoog te bevorderen tussen moslims en christenen.  Wij zijn blij en dankbaar dat we u als trouwe lezer zo lang  onder onze abonnees hebben mogen houden. Helaas  geldt evenals voor zoveel tijdschriften  dat ook Begrip lijdt aan  een slinkend aantal abonnees.  Onze abonnees worden niet alleen schaars, ook hun gemiddelde leeftijd is eerbiedwaardig  terwijl de jeugd  andere  prioriteiten heeft.  Bovendien past het format van Begrip moeilijk in een tijd van snelle media, waarbij de actualiteit het achtergrondnieuws verdringt.  De dialoog blijft noodzakelijk maar zal nieuwe vormen moeten aannemen. 

De huidige redactie heeft besloten  dat het blad zo niet meer kan worden voortgezet.

Intussen zijn nr. 3 en 4/2016  verschenen met terug – en vooruitblik.  Deze nummers zijn inmiddels verschenen in 2017.

Wij zijn ook bezig met het digitaliseren van alle  nummers van Begrip uit het verleden (42 jaar) om deze op een CD te zetten.  Dit kan nog enige tijd duren. We laten u via de huidige website (www.begripmoslimschristenen.jouwweb.nl )weten hoe en waar u alle oude jaargangen t.z.t. kunt raadplegen.

 

Namens de de uitgever                                               Namens de redactie

 

Berry van Oers                                                              P. Reesink, eindredacteur

                                                                                                      

 

http://www.pkn.nl/actueel/Nieuws/nieuwsoverzicht/Paginas/Generale-Synode-26-april-2013-Integriteit-en-Respect.aspx?r=o 

 

Het vervolg op de islamnota Integriteit en Respect en de Generale Synode op 26 april 2013.

 door Jan Post Hospers

 “In Indonesië is er is geen sprake van onderdrukking van christenen. Wel is er een groeiende  radicalisering die van buiten komt. Deze radicalisering is de gezamenlijke vijand van zowel moslims als christenen. Deze situatie wordt nog eens verslechterd door de afwezigheid van de staat. Desondanks is er nog altijd tolerantie tussen moslims en christenen. Dit is een erfenis die we van onze voorouders hebben meegekregen en het onze taak om die levend te houden en een ‘theology of hospitality’ te ontwikkelen en niet een ‘theology of hostality’.” Dit zei dr. Andreas Yewangoe, voorzitter van de Indonesische Raad van Kerken, aan het begin van de bespreking van het vervolg op de zogenaamde islamnota op de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland op 26 april 2013.   

Dr. Yewangoe was niet alleen: samen met hem waren dr. Abdul Mu’ti van de Muhammadiyah en een vertegenwoordiger van de Nahdatul Ulama (de twee grootste Moslimorganisaties in Indonesië)  en een vertegenwoordiger van de Indonesische Bisschoppen Conferentie. Dr. Abdul Mu’ti zei: “Wij komen van vijf verschillende religieuze achtergronden, maar wij werken samen ter wille van de vrede en de harmonie. Ons gezamenlijk bezoek aan deze synode staat ook in dienst van het samenwerken aan deze vrede en harmonie.“

 

Na dit krachtige geluid van interreligieuze samenwerking in Indonesië werd de “Vervolgnota Integriteit en Respect” besproken.

 

Inhoud van de Vervolg op de Islamnota en het besluit van de synode

De nota Integriteit en Respect, vaak kortweg aangeduid met islamnota, is besproken op de synode op 11 november 2011 en is aangenomen als bouwsteen voor beleid. Daarnaast is besloten om de nota naar een aantal nationale en internationale partners te sturen met het verzoek om daarop te reageren.

 

Op basis van de binnengekomen reacties wordt de conclusie getrokken dat de nota positief is ontvangen als bijdrage aan de discussie, zonder dat met alle aspecten van de nota wordt ingestemd.

 

Het grootste deel van de vervolgnota is gewijd aan het bespreken van de reacties en vragen. De nota wordt afgesloten met een “Positiebepaling” als kader voor het beleid. In de bijlagen is een lijst van organisaties te vinden aan wie de nota is toegezonden voor commentaar en van diegenen die hierop gereageerd hebben. Van de reacties is een samenvatting gemaakt. De nota Integriteit en Respect kende één auteur: dr. Bernhard Reitsma. De vervolgnota is geschreven door dr. Bernhard Reitsma samen met dr. Leo J. Koffeman.

 

In de vervolgnota worden de reacties per thema besproken. In eerste instantie  komen de methodische vragen aan de orde: wordt er in de Islamnota niet teveel uitgegaan van de theologische verschillen zoals de triniteit en de christologie in plaats van de overeenkomsten? Waarom is ingezet bij de theologie en niet op de concrete ontmoeting met moslims in de praktijk?

 

In een volgend hoofdstuk gaat het over de manier waarop de islam in de islamnota beschreven is: is er wel voldoende oog voor de diversiteit van de islam? Herkennen onze moslim partners zich wel in het geschetste beeld van de islam? Is de islam wel correct beschreven?  

 

Bij dit laatste punt wordt de zin dat ‘de islam Jezus niet erkent als meer dan een profeet’ gecorrigeerd, omdat de islam Isa (Jezus) niet alleen erkent als profeet, maar ook als ‘rasoel‘, gezant. Een gezant is iemand die van God een ‘boek’ heeft ontvangen. Mozes heeft de Thora ontvangen, David de Psalmen, Mohammed de Koran en Isa het Evangelie. 

 

 In het hoofdstuk “Wie is onze God komen onderwerpen aan de orde als: bidden met moslims, getuigenis en dienstbetoon, dialoog, Israël en het jodendom, godsdienstvrijheid.

 

Onder ‘godsdienstvrijheid’ wordt ingegaan op de positie van christenen in moslimlanden. Tegelijkertijd wordt ook gewezen op de tolerantie, stereotypering en discriminatie van moslims en joden in de Nederlandse samenleving. Opgemerkt wordt dat in een reactie van moslimzijde ervoor wordt gepleit om gezamenlijk op te trekken als het gaat om godsdienstvrijheid in Nederland, omdat het betekenis kan hebben voor mensen elders in de wereld als wij in Nederland een levend voorbeeld vormen dat het ook anders kan.

 

De “Positiebepaling” is bedoeld als kader voor beleid. Deze positiebepaling wordt voorafgegaan door de opmerking dat christenen moslims op vele manieren ontmoeten in hun dagelijks leven. Door deze ontmoetingen worden de levens van de christenen gekleurd, maar tegelijkertijd komen er allerlei vragen op met betrekking tot de eigen identiteit, maar ook met betrekking tot actuele zaken die in onze samenleving spelen. Gesteld wordt dat de kerk deze vragen serieus wil nemen en hierin een positie wil bepalen. Hierbij wordt het beeld gebruikt van de christelijke gemeente die onderweg is en even halt houdt om te reflecteren: waar zijn we, waar komen we vandaan en waar gaan we naar toe. Ook is er het besef dat de reis verder gaat. Bij de bespreking in de synode merkte de scriba, dr. Arjan Plaisier daarom ook op, dat het om een interne bezinning gaat.

 

Op de manier zoals de beide nota’s er nu liggen, zijn ze bedoeld als kader voor beleid voor de diegenen die op landelijk en plaatselijk verantwoordelijkheid dragen en ze zijn niet bedoeld voor bespreking in de gemeente.

 

Het aantal reacties op de nota Integriteit en Respect vond met licht teleurstellend, met name van de kant van de moslims. Je kan je afvragen, of dit niet ook te maken heeft met het gekozen werkwijze. Als er een bijeenkomst was georganiseerd met moslims met deze nota op tafel dan was de inbreng waarschijnlijk groter geweest.

 

Na een relatief korte discussie in de synode is besloten om de vervolgnota te aanvaarden als een zinvolle volgende stap in het gesprek binnen de kerk over de aanwezigheid van moslims in Nederland en het hoofdstuk over de Positiebepaling vast te stellen als kader voor beleid.

 

Waarom belangrijk?

Met het synodebesluit wordt het huidige beleid ondersteund dat drie speerpunten kent:

-       voorlichting naar de eigen achterban via de Werkgroep Ontmoeting met Moslims, de Beraadsgroep Interreligieuze Ontmoeting en de Contactgroep Islam van de Raad van Kerken;

-       de landelijke samenwerking in het Cairo-overleg tussen joden, christenen en moslims (Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap, Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom, Raad van Kerken, Contactgroep Moslims en Overheid)

-       de ondersteuning van de plaatselijke dialoog, zoals dat gebeurt in Geloven in Samenleven (zie: www.geloveninsamenleven.nl).

 

Het meest opvallende van de vervolgnota is misschien nog wel het eerste punt van de Positiebepaling: de kerk heeft oog voor de complexe geschiedenis van de relatie tussen moslims en christenen, met positieve en negatieve ervaringen, die nu onze visie op de relatie met moslims mede bepalen. Dit wil ze serieus nemen. Tegelijkertijd zoekt ze naar wegen om hier op een vernieuwende manier mee om te gaan. 

Het belangrijkste van de synodezitting waren de toespraken van dr. Yewangoe en dr. Abdul Mu’ti die samen met de vertegenwoordigers van andere religieuze organisaties uit Indonesië het goede voorbeeld gaven, hoe als christenen en moslims samen te werken.

 

De Nota Integriteit en Respect en de Vervolgnota zijn te vinden op de website van de Protestantse Kerk in Nederland: http://www.pkn.nl/actueel/Nieuws/nieuwsoverzicht/Paginas/Generale-Synode-26-april-2013-Integriteit-en-Respect.aspx?r=o 

PDF
A Common Word met inleiding en toelichting
PDF [2.2 MB]
Download (123 downloads)

Belangrijke artikelen

Toespraak Paus Franciscus t.g.v. einde Ramadan 2013

 

 Aan alle moslims in de wereld

Het is met veel plezier dat ik jullie groet bij het vieren van ‘Id al Fitr.  Jullie beëindigen zo de maand Ramadan, waarin jullie je vooral hebben toegelegd op vasten, bidden en het geven van aalmoezen.

Het is intussen een traditie geworden dat de Pauselijke Raad voor Interreligieuze Dialoog jullie bij deze gelegenheid een boodschap stuurt met de beste wensen en tevens een thema voorstelt voor gezamenlijk overdenken.  Dit jaar, het eerste jaar van mijn pontificaat, heb ik besloten om deze traditionele boodschap zelf te ondertekenen en naar jullie, dierbare vrienden, te sturen. Dit als teken van mijn respect en vriendschap voor alle moslims, en in het bijzonder voor de religieuze leiders.

Zoals jullie allen weten, heb ik de naam van Franciscus gekozen toen de kardinalen mij als bisschop van Rome en Universele Pastor van de katholieke kerk hebben aangewezen. Franciscus was een zeer beroemde heilige die zo innig hield van zowel God als mens dat hij ‘universele broeder’ werd genoemd. Hij hield van de behoeftigen, de zieken, de armen en hij hielp en diende ze. Tevens bekommerde hij zich in grote mate om de schepping.  Ik ben me ervan bewust dat familie en sociale relaties tijdens deze periode speciale nadruk krijgen. Het is dan ook het vermelden waard dat deze thema’s parallellen kennen in het geloof en de praktijk van christenen.

Het onderwerp waarover ik met jullie en allen die deze boodschap lezen wil nadenken is iets dat moslims en christenen aangaat: respect voor elkaar bevorderen door opvoeding.  Het thema van dit jaar wil het belang onderstrepen van opvoeding  in de wijze waarop wij elkaar verstaan. Deze moet gebaseerd zijn op wederzijds respect.  

 ‘Respect’ betekent  een houding van vriendelijkheid tegenover mensen met wie we rekening houden en die we hoogachten. “Wederzijds’ wil zeggen dat het geen eenrichtingsverkeer is maar iets dat we samen delen.

We worden allereerst opgeroepen om het leven van iedere mens te respecteren, zijn waardigheid en de rechten die daaruit voortvloeien: zijn reputatie, zijn eigendom, zijn etnische en culturele identiteit, zijn ideeën en politieke keuzes. We worden daarom opgeroepen  om met respect over de ander te denken, te spreken en te schrijven, niet alleen in zijn aanwezigheid maar overal en altijd. We worden ook gevraagd oneerlijke kritiek en laster te vermijden. Families, scholen, religieus onderwijs en alle soorten media moeten een rol spelen om dit doel te bereiken.

Als het gaat over wederzijds respect in interreligieuze betrekkingen, vooral tussen christenen en moslims, worden we opgeroepen de godsdienst van de ander te respecteren met zijn leer, zijn symbolen en zijn waarden.  Een bijzonder respect verdienen religieuze leiders en gebedshuizen.  Hoe pijnlijk zijn aanvallen op hen of op  deze gebouwen.

Het moet duidelijk zijn dat als we respect tonen voor de godsdienst van onze buren of hun onze beste wensen aanbieden bij gelegenheid van een godsdienstig feest, we alleen hun vreugde willen delen zonder te verwijzen naar de inhoud van hun religieuze overtuigingen.

In de opvoeding van jonge moslims en christenen moeten we deze jongeren leren om met respect over andere godsdiensten en hun volgelingen te denken en te spreken en zorgen dat ze het geloof of praktijk van de ander niet zwart maken of belachelijk.            We weten allemaal dat wederzijds respect fundamenteel is in alle menselijke relaties, in het bijzonder  tussen mensen die hun geloof uitspreken.  Zo kunnen  oprechte en blijvende vriendschappen groeien.

 

Toen ik op 22 maart 2013 het Diplomatiek Corps ontving, geaccrediteerd bij de Heilige Stoel, zei ik : “ We kunnen geen echte band met God opbouwen als we andere mensen negeren. Daarom is het belangrijk de dialoog tussen de verschillende godsdiensten te versterken en ik denk vooral aan de dialoog met de islam.  Bij de mis aan het begin van mijn ambtsperiode heb ik de aanwezigheid van veel  burgerlijke en religieuze leiders uit de wereld van de islam erg op prijs gesteld”.  Met deze woorden wil ik nogmaals het grote belang benadrukken van dialoog en samenwerking tussen gelovigen, vooral christenen en moslims en de behoefte om de dialoog te versterken.

Met deze gevoelens spreek ik opnieuw  mijn hoop uit dat christenen en moslims wederzijds respect en vriendschap  zullen bevorderen, vooral door de opvoeding . Ten slotte zend ik u met mijn gebeden ook mijn wens dat uw leven de Almachtige mag loven en dat u vreugde mag schenken aan allen in uw omgeving. Gelukkig Feest aan u allen.

Paus Franciscus, uit het Vaticaan, 2013