Begripmoslimschristenen.jouwweb.nl
Home » Inhoudsopgave


Begrip 2-2016 
jrg. 42 nr. 2

Het thema ‘barmhartigheid’ komt praktisch in alle bijdragen van dit nummer (2/2016) terug, zelfs in de boodschap van de paus t.g.v. het Suikerfeest. Als een van de eigenschappen van God werd dit kernbegrip reeds eerder behandeld (1/2014). Het is frappant hoe het Oude Testament en de Koran taalkundig en inhoudelijk dezelfde woorden gebruiken, die elkaar voor een groot gedeelte overlappen. Het Nieuwe Testament gebruikt voor barmhartigheid verschillende woorden, waarin de moederlijke gevoelens meeklinken uit de Semitische oerstam r ch m, baarmoeder. De Palestijns-Libanese theoloog Khorcide beschrijft de islam als een moderne godsdienst waarin het grondbegrip ‘barmhartigheid’ samengaat met mensenrechten.

 

Leerhuis , kardinaal Tauran bl. 52

 

De barmhartige God in Koran en Bijbel, P. Reesink bl. 55  (lees dit artikel onder 'artikelen')

 

Islam is barmhartigheid, Muhanad Khorchide, Uitgebreide bespreking door S. Lambregs bl. 73

 

Boekbespreking bl. 95

 

In memoriam Christiaan van Nispen tot Sevenaer bl. 96

 

 

 

Begrip 1/ 2016

Dit nummer van Begrip 1/2016 jrg. 42 gaat over vluchtelingen. Niet alleen over hoe de huidige joodse rabbijnen en islamitische juristen erover denken, maar vooral over wat Bijbel, Koran en islamitische traditie erover vertellen. Wat zegt de Bijbel over vluchtelingen/ vreemdelingen, over integratie? Zijn er goede en slechte vreemdelingen? Wat zegt de Koran over vluchtelingen en gastvrijheid? (zie ook onder boeken: Abraham/Ibrahim, spiritualiteit van de gastvrijheid).

Een gemeenschappelijke figuur in Bijbel en islamitische traditie is Hagar, migrant, vluchteling, uitgestoten, verdreven. Daar waar de Bijbel veel vrouwen portretteert, zoals Sara, Hagar, Rebecca, Rachel, Ruth, Esther, de vrouw in het Hooglied, Mirjam, de zuster van Mozes, Marjam, de moeder van Jezus, is de Koran, uitgezonderd voor Marjam, soberder en moeten we onze toevlucht nemen tot de niet-koranische bronnen om Hagar te beschrijven.Waar joden en christenen Hagar een secundaire persoonlijkheid vinden, denkt de islamitische vroomheid daar heel anders over.

( U kunt dit nummer downloaden onder 'artikelen')

 

Leerhuis, rabbijn Evers                                                                              bl. 2

Vreemdelingschap en gastvrijheid in de islam, G. Speelman                        bl. 5

Vluchtelingen, vreemdelingen….in de Bijbel, P. Reesink                                bl.15

Hagar in Genesis en in islamitische traditie, P. Reesink                                bl.18

Status van vluchtelingen in de islam, A. Alasag                                           bl.30

Boeken                                                                                                      bl.37

Van her en der                                                                                           bl.45

 

Begrip 4/ 2015

 

Geweld en religie is een actueel en veelbesproken thema. Maar helaas is geweld en religie al sinds eeuwen een hot item. De kruis tochten (zie Begrip 1996, nr.130) worden nu nog gevoeld door moslims en Arabieren als een ingreep van het Westen in het Midden Oosten. In 2006 behandelde Begrip  Religie en geweld. Pim Valkenberg schreef daar over God en Geweld  bl. 194-201. Het huidige nummer focust op Islam en geweld, vooral zoals beschreven door Karen Armstrong in haar boek In Naam van God. We beseffen dat elke godsdienst kiemen van geweld in zich draagt evenals kiemen van vrede. Vandaar het Leerhuis over Vrede en geweld in de Bijbel. Een ander artikel laat zien dat in het bijbelboek Rechters geweld ook andere functies kan hebben.

(U kunt dit hele nummer downloaden onder 'artikelen')

 

 

Leerhuis, E. Struikmans                                              bl. 154

Geweld in bijbelboek Rechters, P. Reesink, L de Grote bl. 157

Geweld en Islam,  P. Reesink naar K. Armstrong          bl. 167  te lezen onder Artikelen

Boeken                                                                       bl. 184

Van her en der                                                            bl. 197

 

Begrip 3/2015

Dit nummer gaat over de officiële documenten van de r-k. kerk die die dialoog met andersgelovigen en andersdenkenden ondersteunen en rechtvaardigen. Deze teksten verwijzen vooral naar documenten van het Tweede Vaticaans Concilie en documenten van de pausen Paulus VI, Johannes Paulus I, Johannes Paulus II, Benedictus XVI en paus Franciscus.  Ook documenten van de Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog werden geraadpleegd. Wat niet ontbreekt zijn vormen en plaatsen van de dialoog en handreikingen. Zoals G. Speelman uitlegt in haar analyse, gaat het hier om een binnenkerkelijke theologie van de religies en niet om een theologie van de dialoog. 

 

Dit nummer kunt u lezen onder Artikelen

  

Leerhuis,  einde-ramadan-groet                                          bl. 98

De r.k.kerk in dialoog, B. van Oers                                      bl.101

Theologie van de religies of van de dialoog? G. Speelman     bl.135

Vreedzame strijd tegen jihadisme, P. Reesink (vertaling)     bl.141

Boeken                                                                             bl.144

Journées d’Arras, Arngeir Langås, P. Reesink                      bl.151

 

Begrip 2/ 2015
Door het ontstaan van IS laait de strijd tussen soennieten en sjiieten weer op in het Midden Oosten. Maar is en was dat overal zo? Hoe ontstond de splitsing tussen soennieten en sjiieten? Is er ontwikkeling mogelijk? De Libanees Joseph Alagha beschrijft de ontwikkeling van de sjiitische Hizbollah in Libanon. Ook in Nederland zijn er sjiieten. Annemeik Schlatmann laat zien hoe sjiitische jongeren omgaan in de praktijk met ethische problemen zoals het schudden van handen met een vrouw.

Esther Struikmans interviewt een Iraans echtpaar dat al lang in Nederland woont. Het verschil tussen de jongeren en het oudere echtpaar is verrassend.
Een andere, kleinere groep van sjiieten is het strijdtoneel geworden tussen Saoedi Arabië en Iran : de Houti’s in Jemen. Wie zijn zij?

-------------------------------------------------------------------------

Leerhuis, . Kardinaal Ouédraogo                                                       bl. 48
Ontstaan van Hizbollah, K. Armstrong (samenvatting P.R)         bl. 50

Hizbollah's nationale en regionale ambities, J. Alagha                bl. 54

Sjiieten in Nederland, A. Schlatmann                                                 bl. 71
God is als een lamp, interview E. Struikmans met G. Khorasani           bl. 78
Sjiieten in Jemen, Catherine Shakdame                                             bl. 85
Boeken                                                                                           bl. 91
In memoriam J. Waardenburg, J. Slomp                                       bl. 92

( zie onder korte berichten)

N.B. De vetgedrukte artikelen zijn terug te vinden onder Artikelen of  Korte berichten

----------------------------------------------------------------------------

 

Nummer 1/2015 gaat over enkele interreligieuze c. q. interlevensbeshouwelijke verbanden, lokaal en internationaal. De voorzitters van raden van kerken en platforms beantwoorden vragen over hun persoonlijke betrokkenheid bij de dialoog en die van hun organisatie. Hier en daar kan men tussen de regels door lezen dat sommige verbanden aan een nieuwe bezieling toe zijn. Dit kan niet gezegd worden van de voorzitters. Dezen zijn nog steeds enthousiast en overtuigd van de noodzaak van de interreligieuze en/of
interlevensbeschouwelijke dialoog.

Onder ‘Boeken’ vindt u een recensie van een nieuwe vertaling van de Koran.

Leerhuis, Michael Fitzgerald                                              bl. 2
Voorwoord, Alper Alasag                                                        bl. 9
Roravolere, N. van Scheijndel                                                bl. 13
A’damse Raad voor Religies en Levensbeschouwingen, M. Rep  bl. 17
Religies voor Vrede en WCRP, M. Ates-Snijdewind                    bl. 20
In vrijheid verbonden, I. Bakker                                             bl. 24
Van Stem in de Stad naar NLS, E. Spronck                              bl. 31
Nabeschouwing, A. Alasag                                                      bl. 36
Boeken                                                                                 bl. 37
Van her en der                                                                      bl. 42
Links                                                                                    bl. 45

----------------------------------------------------------------------

Begrip (4/ 2014) gaat over protestantse en katholieke bronnen voor de dialoog. Zijn er vindplaatsen in de eigen godsdienst om de dialoog met andersgelovigen aan te gaan?  Het gaat niet alleen om bronnen  in schrift en traditie. Ook praktijk en ervaring kunnen leiden tot nieuwe bewustwording van tot nu toe onontgonnen geestelijke rijkdom.  ‘Liefde in overvloed’ is een Anglicaans document gericht aan alle anglicanen in de wereld.

‘Nostra Aetate’ werd vijftig jaar geleden opgesteld tijdens het Tweede Vaticaans concilie. Dit katholiek document definieert een totaal nieuwe houding van de katholieke kerk t.o.v. andersgelovigen.

Massignon, teruggrijpend op Franciscus’ ideaal en zijn ontmoeting met de sultan, heeft een eigen mystieke weg ontwikkeld: plaatsvervangende opoffering( substitutie).

In de nabeschouwing vergelijken we de drie bronnen  met elkaar in een kort commentaar.

Het Leerhuis laat zien dat in Niger geweld christenen en moslims niet uit elkaar drijft.

------------------------------------------------------------------------------ 

Leerhuis, P. Reesink                                                               bl. 146

Liefde in Overvloed, netwerk van anglicaanse gemeenschappen bl. 150

Nostra Aetate, P. Reesink                                                        bl. 166

Massignon, mystieke substitutie, moslims, J van Deursen           bl. 172

Nabeschouwing, P. Reesink                                                      bl. 187

Boeken                                                                                   bl. 190


                                                                                   

Dit nummer van Begrip (3/2014) gaat o.a. over salafisme. Wat is het precies? Zijn salafisten orthodoxe moslims? Zijn het extremisten? Zijn huidige salafisten anders dan de vroegere salafisten? Gebruiken ze geweld?

De door zichzelf uitgeroepen kalief hield in juli een bijzondere preek om de Islamitische Staat op te richten. Islamitische geleerden van over heel de wereld hebben een open brief geschreven aan de kalief Baghdadi van IS. Op 21 punten verwerpen ze de leer en praktijken van IS. Hun argumenten uit Koran en traditie lijken traditioneel maar bevatten belangrijke nieuwe basisregels voor een vernieuwde uitleg van Koran en sjariea.

Hoe verlopen discussies op internet in de moskee over djihadisme? Gé Speelman analyseert wat op internet en in de moskee Alkabir in Amsterdam gebeurde rond dit thema. Verder vestigen wij uw aandacht op de masterthesis van Juliëtte van Deursen-Vreeburg. Deze gaat over Franciscus van Assisi en de verhouding tussen christendom en islam in het werk van Louis Massignon.       

      

Leerhuis                                                                                 bl.  96

Salafisme, G. Speelman                                                           bl.  97

Preek al-Baghdadi, vertaling en commentaar, P. Reesink            bl. 111

Open brief moslim geleerden, vertaling en commentaar,  P.R.     bl. 120

Bijeenkomst al-Kabir moskee, G. Speelman                               bl. 132

Boeken, K. Steenbrink, J. van Deursen-Vreeburg                        bl. 136

Van her en der                                                                        bl. 143

De rood gemarkeerde titels vindt u terug on der 'Artikelen'.

                                                                     

Inhoud Begrip 2/2014 jrg. 41  Over grenzen heen

“Ideas have legs”. Mensen ook.  Wat gebeurt er met hun godsdienst, als mensen migreren?  Vaak werd en wordt de godsdienst verspreid door missionarissen en zendelingen. Deze verbreiding lijkt ingehaald te worden door  nieuwe ‘volksverhuizingen’. Welke processen maakt de islam door bij vestiging door immigratie? J. Nielsen schetst hiervan de grote lijnen. De grenzen van islamitische organisaties zijn minder scherp dan onze definities beweren.  In hoeverre blijven islamitisiche transnationale bewegingen verbonden met hun bron van ontstaan? Sezgin beschrijft de Hizmet-beweging van Gülen. Het wemelt in Birmingham van Indiase en Pakistaanse mystieke ordes. P. Lewis beschrijft de impact hiervan op de lokale bevolking. Twee interviews laten zien hoe leden van een transnationale beweging zich opstellen t.o.v. hun internationale betrokkenheid.

  Leerhuis   bl. 52 

Over grenzen heen, J. Nielsen/ P. Reesink  bl. 55

Islamitische tradities in Groot Brittanië, Ph. Lewis/ J. Post Hospers bl. 62 (zie artikelen)

De Hizmet beweging, I.M Sezgin / M. van Laar                              bl. 72

De Navigators, interview door E. Struikmans                                 bl. 78

Gülen motiveert, meer niet. Interview door Ahmet Kaya                 bl. 80

Boeken                                                                                       bl. 83

Van her en der                                                                            bl. 88 

Dit nummer van Begrip, 1/2014, gaat over drie namen van God: de Levende, de Barmhartige, de Vergevende. Een christen, Pier Tolsma, en een moslima, Nora Asrami, vertellen wat deze namen voor hen betekenen. Esther Struikmans en Alper Alasag situeren deze namen binnen resp. het christendom en de islam. Gé Speelman geeft een nabeschouwing en Jan Post Hospers komt met een praktische handleiding voor groepen die met deze namen aan de slag willen gaan.            Het Leerhuis somt deze ‘99 schoonste namen’ op, ook voor christenen herkenbaar.  Helaas heeft de dialoog weer voorstanders verloren.

De gekalligrafeerde teksten, gefotografeerd door P. Reesink, komen uit de Molukse moskee An-Noer in Waalwijk en vooral uit de nieuwe Turkse Abdulkadir Geylani moskee, eveneneens in Waalwijk. (http://www.youtube.com/watch?v=xy17UkwH3gk en

https://www.facebook.com/A.K.GeylaniMoskee )

Leerhuis, de 99 schoonste namen, P. Reesink                                     bl.  2

De levende, de Barmhartige, de Vergevende, P. Tolsma                     bl.  8

De liefhebbende, de Barmhartige, de Vergevende, N. Asrami             bl. 12

Christelijk perspectief, E. Struikmans,                                              bl. 15

Islamitisch perspectief, A. Alasag                                                      bl. 18

Nabeschouwing, G. Speelman                                                           bl. 27

Praktische Handleiding, J. Post Hospers,                                          bl. 32

Boeken                                                                                             bl. 34

Van her en der                                                                                  bl. 39

De in rood gemarkeerde artikelen vindt u onder 'Artikelen'.

 

Leerhuis                                                                                               bl. 52

Over grenzen heen, J. Nielsen/ P. Reesink                                           bl. 55

Islamitische tradities in Groot Brittanië, Ph. Lewis/ J. Post Hospers     bl. 62

De Hizmet beweging, I.M Sezgin / M. van Laar                                  bl. 72

De Navigators, interview door E. Struikmans                                      bl. 78

Gülen motiveert, meer niet. Interview door Ahmet Kaya                     bl. 80

Boeken                                                                                                bl. 83

Van her en der                                                                                     bl. 88

 

 

 Nr 4/ 2013

 

Waar in Turkije de islam steeds meer intreedt in het publieke domein, wordt in West-Europa de godsdienst steeds meer geweerd uit het openbare leven. Hoe staat het met de godsdienst in het publieke domein? Gé Speelman laat zien wat Pieter Dronkers verstaat onder ‘loyale burgers’. Hans Haafkens beschrijft welke integratiemodellen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hanteren bij de incorporatie van moslim migranten. Esther Struikmans analyseert in enkele artikelen van prof. Oldenhuis de relatieve religieruimte die godsdienstvrijheid de burger geeft: afhankelijk van de context (straat, kerkgenootschap, overheidsfuncties) zal deze vrijheid anders uitpakken. Johan Vrients schetst hoe in Vlaanderen een veelbelovend instituut voorlopig een kort leven beschoren is. Voor het eerst kunt u ook in een nieuwe rubriek een column lezen door Dounia Tourabi over eten, schapen, mag-moet-islam enz.

In de verlengde kersttijd verhaalt A. van Drie, als Leerhuis, over Maria en de geboorte van Jezus in de islam.

 N.B. De in rood aangegeven titels van dit nummer vindt u terug onder 'Artikelen'.


Maria in de islam, A. van Drie   bl. 156                           

Loyale burgers…, G. Speelman/ P. Dronkers  bl. 164   

De incorporatie van moslim migranten, H. Haafkens/ M. Koenig bl. 172                          

Vrijheid van godsdienst…, Esther Struikmans/ F.T. Oldenhuis  bl. 178                        

Mana…, J. Vrients    bl. 185                          

Boeken   bl. 190                           

Van her en der  bl. 191   

Column:  Dounia Tourabi    bl. 197 

---------------------------------------------------------------------------------------------------  

                       

Nummer 3/2013 van Begrip behandelt twee thema’s, die soms door elkaar lopen. Enerzijds is er geweldloze weerbaarheid in de islam: Badschah Khan en Sawdat Said (bl. 106) en de Palestijnse vrouwen (bl. 115 en 121). Anderzijds kan conflictoplossing en dialoog plaatsvinden via interreligieus leiderschap  zoals bij Muhammad Ashafa en James Wuye in Nigeria (bl. 130) en het Cairo-overleg in Nederland (bl. 134). Miroslav Volf (bl. 127) denkt dat het stoppen van geweld bereikt kan worden  als gevolg van de inname van een theologisch standpunt. Met het heengaan van Etienne Renaud (bl. 145) en Jan van Lin (bl. 146) verliezen we twee betrokken voorstanders van de dialoog met moslims.

 Begrip 3/2013 jrg 39

 Dit nummer van Begrip behandelt twee thema’s, die soms door elkaar lopen. Enerzijds is er geweldloze weerbaarheid in de islam: Badschah Khan en Sawdat Said (bl. 106) en de Palestijnse vrouwen (bl. 115 en 121). Anderzijds kan conflictoplossing en dialoog plaatsvinden via interreligieus leiderschap  zoals bij Muhammad Ashafa en James Wuye in Nigeria (bl. 130) en het Cairo-overleg in Nederland (bl. 134). Miroslav Volf (bl. 127) denkt dat het stoppen van geweld bereikt kan worden  als gevolg van de inname van een theologisch standpunt. Met het heengaan van Etienne Renaud (bl. 145) en Jan van Lin (bl. 146) verliezen we twee betrokken voorstanders van de dialoog met moslims.

Begrip 2/2013 jrg 39   Jonge moslims en hun islam

De volgende vragen geven inzicht in de inhoud van dit nummer. Welke islam beleven jongere Turkse, Marokkaanse moslims in Nederland? Hoe combineren Indonesische moslims geloof, etnie en cultuur? Hoe kijken jonge sjiïeten in België en Nederland naar identiteit, etniciteit en burgerschap? Wat kunnen Europese studenten en wetenschappers van elkaar leren als ze elkaars godsdienst bestuderen? Hoe denken de Europese bisschoppen over de identiteitvan moslimjongeren?

Tenslotte herdenken we in dankbaarheid Mgr. Tiny Muskens, een van de pioniers onder de bisschoppen van de interreligieuze dialoog.

Leerhuis, paus Franciscus bl. 52

Inleiding, nederlandse Islam? , Gé Speelman bl. 56

Leren staan op de wortels van de islam, F. Agca bl. 58

Dit is hoe wij thuis zijn, J. Vos bl. 64

Islam van Nederland, M. de Koning bl. 71

Sjiïeten vs. religie, etniciteit en burgerschap, A. Buitelaar, V. Vrijhoef bl. 75

Durven dromen in de interreligieuze dialoog, N.Asrami,M.Kramer-Purmer bl. 83

Europese bisschoppen over moslim jongeren, B. van Oers bl. 96

Van her en der bl. 98

N.B. De in rood gekleurde artikelen zijn terug te vinden op de website onder resp. Korte berichten en Artikelen.

Begrip 1/2013 jrg 39

Van wie is ons bezit? Wat doen we ermee? Onze visie hierop ligt ten grondslag aan politieke beslissingen over uitkeringen, belastingpolitiek, asielzoekers enz. De vier artikelen uit dit nummer van Begrip over bezit in de Abrahamitische godsdiensten zijn een project van de Beraadgroep Interreligieuze Ontmoetingvan de Raad van Kerken in Nederland. Op donderdag 9 februari 2012 is in samenwerkingmet het studentenplatform dialoog@vu.nl aan de Vrije Universiteitte Amsterdam een gespreksmiddag georganiseerd over bezit in christendom, jodendomen islam. Vier auteurs en ook de secretaris van de Raad van Kerken, Klaas van der Kamp, hielden een inleiding.

Leerhuis, Jan Roelof Nienhuis bl. 2

Ter inleiding bl. 4

Bezit in het jodendom, Albert Ringer bl. 6

Bezit door christelijke ogen, Eduard Kimman bl. 13

Is individuele eigendom in de islam een absoluut recht?   Marzoek Aulad Abdellah   bl. 21

De religies en het recht ter zake van bezit, Tymen Van der Ploeg bl. 34

Drie religies, één visie, Klaas van der Kamp bl. 39  (zie onder Artikelen)

Tot slot bl. 43  (zie onder Artikelen)

Korte verklarende woordenlijst bl. 44

Boeken bl. 45  (zie onder boeken)

Van her en der bl. 48


Begrip 38 jrg nr 4, 2012

‘Dialoog geslaagd’ laat zien dat anno 2012 er wel degelijk voorbeelden zijnvan een met succes en diepgang gevoerde dialoog. We hebben ons beperkt tot vier voorbeelden. Drie ervan vinden plaats in de steden Rotterdam,  Brussel, Antwerpen en het laatste, misschien wel het meest onthullende en onverwachtevoorbeeld van een eeuwenlange positieve ontmoeting van godsdiensten, komt uit een land dat de meesten van ons als achtergebleven en gesloten beschouwen: Albanië. Hoe kan dat? Het slotartikel van Esther Struikmans analyseert de factoren die tot een succesvolle dialoog leiden.

Vijf jaar cursus christendom en islam in Rotterdam, Ch. De Visser bl. 150

Goed nieuws uit Brussel, M. Goffoël bl. 165

Sant’Egidio, S. Lambregs bl. 174

Albanië, land van hoop, interview door T. Crijnen van E. Struikmans bl. 181

Waarom is de dialoog geslaagd? E. Struikmans bl. 189

Van her en der bl. 195

Boeken bl. 199

 

Begrip 3-2012

Dit nummer van Begrip gaat over christenen in het Midden Oosten.  Hoeveel christenen zijn er ? Wat bedreigt hen?  Wat zijn de gevolgen voor hen van de zgn. Arabische Lente?  Wat zijn de verschillen van het ene land met het andere? 

Na een algemene inleiding volgt een artikel  door J. Alagha . Hij schrijft  over zijn ervaringen in Libanon. Fr. Paolo Dall’Oglio is telefonisch over Syrië geïnterviewd  door E. Struikmans.  Dat men ook anders over de toestand in Syrië kan denken,  bewijst het artikel van Daniël Maes. 

Bij de vele boeken die worden beschreven valt op hoe productief de I.U.R is en hoe verschillend christenen kunnen kijken naar de islam.  Vooral het boek van Miroslav Volf is een eye-opener en een aanrader.

 

Leerhuis, Ds. Nienhuis                                                                               bl. 101

Christenen in het Midden-Oosten, P. Reesink                                             bl. 104

De toekomst van de christenen in Libanon, J. Alagha, E. Struikmans            bl. 114

Syrië: de invloed van de Arabische Lente op de interreligieuze dialoog

en op de situatie van de christenen, E. Struikmans, Paolo Dall’Oglio            bl. 120

Syrië, de stem van de zwijgende meerderheid:                  

‘musâlaha’ of verzoening, Daniël Maes                                                       bl. 125

Boeken bl. 134

N.B. De reclame boodschappen op de titel pagina zijn niet van BEGRIP

  Begrip 2- 2012 Jrg. 38                                                                                              

Samen de Schriften lezen gebeurt op veel plaatsen in de wereld en op velerlei manieren. Dit nummer beschrijft het ontstaan van ‘Scriptural Reasoning’, waarbij tevens praktische aanwijzingen worden gegeven om zo’n groep op te starten. De verslagen van Jan Landheer van enkele bijeenkomsten in Den Haag en Rotterdam in de negentiger jaren laten de praktijk zien van één van de vele groepen in Nederland die bezig zijn met Bijbel en Koran. Hoe Robert Setio in Indonesië met dezelfde materie bezig is volgens drie verschillende methodes, leest u in het artikel van Jan Post Hospers.

Van Harem tot Fitna wordt besproken door meerdere recensenten.  Het Leerhuis is diffuus verspreid over alle artikelen.

 

Samen de Schriften lezen / Scriptural Reasoning, P. Reesink                    bl. 48

Mystiekgroep van gelovigen, Jan Landheer                                              bl. 57

Bijbel en Koran lezen in Indonesië, Jan Post-Hospers                               bl. 68

Boeken                                                                                                  bl. 75

-       Borrmans, dialoguer avec les musulmans                                          bl. 75

-       Poorthuis en Salemink, Van Harem tot Fitna                                     bl. 77                                      

Van her en der                                                                                     bl. 97


Begrip 1-2012 

De monastieke dialoog gebeurt op meerdere niveaus.  Men kan gast zijn bij elkaar en het leef- en bidklimaat van de ander proeven,  men kan ook op internationaal  niveau  erover communiceren.  Beide vormen van dialoog worden beoefend en hier kort of breed uitgemeten. G. Moorman vroeg zr. Julian naar haar ervaringen in de monastieke dialoog. Een academische vorm van dialoog vond  vorig jaar plaats in Rome tussen  katholieke kloosterlingen en sji’itische moslims uit Iran.  Anne-Marie Visser doet verslag in de vorm van persoonlijke mijmeringen en vragen.

Benoît Standaert, als altijd moeilijk te lezen,  laat zien hoe moslims en christenen spiritueel met Jezus om kunnen gaan.

Tenslotte nog een interview met Harry Polak over de dialoog  tussen joden, moslims en christenen in Amsterdam. (vervolg van  BEGRIP 4-2011)

 

Leerhuis, Jan landheer                                                                                   bl.  2

Interreligieuze monastiek dialoog, G. Moormans                                             bl.  4

Kloosterlingen en sji’a moslims bidden en getuigen, A-M. Visser                     bl.  8

De Jezusruimte bij Benoît Standaert, S. Lambregs                                           bl. 16

Joden, moslims, christenen: interview met H. Polak, T. Crijnen                         bl. 30

Boeken                                                                                                          bl. 36

Van her en der                                                                                                bl. 41


Begrip - 4 2011   Joden Christenen Moslims

Het thema ‘joden, christenen en moslims’ wordt in dit nummer op diverse ma-nieren belicht. Vanuit een persoonlijke vriendschap zoals in Hoop en Zorg waar een priester, rabbi en imam in België samen optrekken. Dit doen ook Herman Koetsveld en  Enis Odaci in Nederland (het Leerhuis). Vanuit de JCM conferen-ties, waarvan ds. A-M. Visser de ontwikkeling door de jaren heen schetst.  Vanuit het theaterstuk Nathan de Wijze door Jan Slomp. Tenslotte bespreken we uitvoerig het boek van Gied ten Berge, waar christenen, joden en moslims worden beschreven met hun visie op Het Land (Israël).

We vestigen uw aandacht op twee belangrijke documenten (bl. 186) van Al Azhar, waarvan de volledige tekst is te vinden op de website van BEGRIP   http://begripmoslimschristenen.jouwweb.nl/belangrijke-documenten) 

De rubriek boeken is verwerkt in de artikelen.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Leerhuis, H. Koetsveld en E. Odaci                                                       bl. 150

Hoop en zorg, E. Struikmans                                                                 bl. 154

Zijn we nog nuttig? JCM conferenties, ds. A-M. Visser                             bl. 162

Joden, christenen en moslims in Nathan de Wijze, J. Slomp                       bl. 174

Christenen, joden en moslims over Tora, Land en Volk,  P. Reesink           bl. 184

Van her en der bl. 192

 

 

Begrip 3- 2011 Humor en satire

Humor en godsdienst lijken onverenigbaar.  Maar humor is menselijk en niets menselijks is de godsdienst vreemd. Abdelghani Khayrat  geeft een breed overzicht van humor en satire  in de islamitische cultuur.  Hieruit blijkt dat humor een rekbaar begrip is en dat in het recente verleden humor over godsdienstige onderwerpen een steeds hachelijker en gevoeliger thema wordt. Twee bijbelwetenschappers geven voorbeelden van humor in het boek Rechters. Waar het ontdekken van humor in de heilige geschriften  vaak  veel speurwerk vergt, ligt dat anders bij de volkshumor, vertegenwoordigd door Djeha, alias Nasreddin Hodja.  Ook de Joodse moppen horen thuis in dit register.

Leerhuis, Kamel Essabane                                                                    bl. 101

Humor in het Arabo-islamitische culturele erfgoed, A. Khayrat bl. 104

Humor in Rechters, naar W.v. Wieringen en E. van Wolde                        bl. 117

Achterste voren en toch vooruit, P. Reesink                                            bl. 121

Joodse moppen, S. Schlimazel                                                               bl. 125

Boeken                                                                                                bl. 134

Van her en der                                                                                      bl. 139

Algerijnse cartoons uit 1981                                                                bl. 145

Begrip 2- 2011  Fatwa's voor moslims in Europa

Kunnen moslims in Europa goede burgers zijn en tegelijk aan hun godsdienstverplichtingen voldoen? Zijn islam en democratie met elkaar te rijmen? Mag een moslim deelnemen aan de politiek? Op deze en andere vragen

Probeert de Europese Raad voor Fatwa en Onderzoek (ERFO)(Dublin) antwoorden te formuleren. Maar om te begrijpen hoe een fatwa wordt gegeven, moet men eerst enig begrip hebben van de sjariea. Vandaar dat we een samenvatting geven van M. Berger’s WRR rapport over Sjariea en Vernieuwing. Daarna volgt in de bewoordingen van de ERFO wat de Raad doet en hoe ze is samengesteld. Vervolgens analyseert E. Tanner-Tiziani enkele fatwa’s over deelname aan de politiek. Een beschrijving van het Franse boek, waarin zijn artikel staat en de onderwerpen die de ERFO behandelt, vindt u in de rubriek Boeken

 

Leerhuis door Mgr. H. van den Hende                                          bl. 52

Sjariea, M. Berger, samenvatting door P. Reesink                                bl. 55

Europese Raad voor Fatwa en Onderzoek, vertaling P. Reesink            bl. 66

Politieke deelname van moslims in Europa

  door E. Tanner-Tiziani (vertaling Esther Struikmans)                         bl. 78

Boeken                                                                                               bl. 85

Van her en der                                                                                     bl. 94

----------------------------------------------------------------------------------------

 

 

Begrip 1-2011     Koran 'lezen'                                                                                       

Moslims en christenen gebruiken vaak in de dialoog dezelfde woorden bijv. bidden, Koran lezen. Toch gebruiken ze die woorden met een andere betekenis.

Hoe ‘lezen’ moslims en christenen de Koran? S. Hofstee onderzocht hoe Rotterdamse moslima’s de Koran ‘lezen’ en wat hun lees- en luisterervaring daarbij is.

Koranrecitatie vereist evenals het lajenen van de Tora veel kennis en vaardigheden. Dat ook christenen de Koran met vrucht kunnen lezen en met de Bijbel kunnen vergelijken, laat zowel het Leerhuis zien als het artikel van J.R. Nienhuis. Tenslotte komen Tora, Evangelie en Koran nogmaals ter sprake in de boekbespreking van A. Wessels’ laatste publicatie, waarbij het gaat over 3 boeken, 2 steden , 1 verhaal. K. Steenbrink verzorgt anderstalige wetenschappelijke uitgaven.

 

  

Leerhuis, J.R. Nienhuis                                                                                bl.  2

Moslims en het lezen van de Koran, S. Hofstee                                             bl.  4

De kunst van het reciteren, P. Reesink                                                          bl. 22

De praktijk van Koran lezen (door christenen), J.R. Nienhuis                         bl. 25

Boeken               o.a. Thora, Evanglie en Koran, (A. Wessels) J. Haafkens    bl. 29

Van her en der                                                                                             bl. 42

Inhoudsopgave 

 

Begrip 4 2010  Samen leven in België

Dit nummer is geheel gewijd aan het samenleven van christenen en moslims in België. Een inleidend artikel geeft de ontwikkeling aan van de contacten. De politiek en vakbonden speelden hierin een grote rol. Na de jeugd en de gemengde huwelijken tussen christenen en moslims volgt een beschrijving van het centrum El Kalima in Brussel. Hoe een klein symbool (de Ramadanbrief en -wens) kan uitgroeien tot een netwerk van ontmoetingen, komt vervolgens aan bod.  De verhouding van de islam tot de staat en de organisatie van de moslims in België verloopt anders dan in Nederland. Dit blijkt uit het artikel over de Executieve.

 Leerhuis:      ds. JR Nienhuis                                                                    156

Samenleven van moslims en christenen in België:   S. Lambregs:                 158

Werking jonge moslims en christenen Vlaanderen en Brussel: J. Vrints         164

Huwelijken tussen christenen en moslims: F. Hitchinson                              171

Het centrum El Kalima: M. Goffoël                                                            179

Ramadanbrief en –wensen: S. Lambregs                                                     184

De moeizame weg van de officiële moslimvertegenwoordiging in België:

                                             J. Leman                                                      189

Boeken                                                                                                    194

Van her en der                                                                                          199

Inhoud Begrip 3 2010

In dit nummer worden aspecten van de Ramadan zowel in Indonesië als in Nederland beschreven. Indonesië kent namelijk op Java een eigen ritueel van vergeving aan het einde van de Ramadan. Ds. Anne-Marie Visser beschrijft dit gebruik. Om haar artikel goed te kunnen plaatsen in het kader van de Indonesische traditie, loont het de moeite eerst  het overzicht te lezen dat Gé Speelman schreef over de huidige stand van zaken van de dialoog in Indonesië.

Hoe beleven moslims in het algemeen de Ramadan in Nederland en hoe gaat dat de eerste keer? Verder: wat vindt de Europese Raad van Fatwa en Onderzoek van het vaststellen van de tijd van het begin van de Ramadan?

Tenslotte publiceren we een Saoedische exegese van een koranvers over de dispensaties tijdens de Ramadan.

 

Leerhuis  (K. Steenbrink)                                                                           112                      

Dialoog in Indonesiè  (Gé Speelman)                                                          116

Een bijzondere  rite: Syawalan (A-M. Visser)                                               127

Ramadan in Nederland (P. Reesink)                                                            136

Mijn eerste keer (Cihan Vural)                                                                     140

Mijn ramadan (Noureddine Steenvoorden)                                                     142

Begin en einde Ramadan (vertaling P. Reesink)                                             143

Exegese van een koranvers (vertaling  P. Reesink)                                         145

Van her en der                                                                                             149

Dialoog in Indonesië en Ramadan

Inhoudsopgave

Jaargang 36 nr. 1 Tariq Ramadan

Tariq Saïd Ramadan (1962) is een Zwitserse filosoof en islamoloog. Reeds in 1997 kwam hij ter sprake in BEGRIP jrg. 23, nr .132. Prof. Waardenburg  gaf een algemene inleiding over zijn persoon en leer (bl. 5-10) en Anne Brusselmans (bl.  11-13) vertaalde een boekbespreking van Islam, le face à face des civilisations. Quel projet pour quelle modernité? Ed. Tawhid, Lyon, 1995. Dertien jaar later is T. Ramadan uitgegroeid tot één van de bekendste en invloedrijkste Europese moslims. Wie is T. Ramadan? Een wolf in schaapskleren? Een fanaticus, een fundamentalist,  een hervormer? Een omstreden intellectueel? Door sommigen wordt hij aanbeden en door anderen verguisd. In de onderstaande artikelen hebben we niet de pretentie een definitief antwoord te geven op deze vragen. Te meer omdat zijn ideeën een permanente ontwikkeling doormaken. 

Na een algemene inleiding en een overzicht van zijn ideeën in een samenvatting van zijn boek Een Jihaad van Vertrouwen gaan we in op enkele specifieke onderwerpen: zijn opvattingen over de interreligieuze dialoog, zijn rol als bemiddelaar in Rotterdam, de invloed van zijn grootvader en zijn mening over de wortels van Europa.

Algemene inleiding, P. Reesink                                                                   bl.  4

De angst onder ogen zien. Kiezen voor vertrouwen,  P. Reesink                            bl. 18

Interreligieuze dialoog, Gé speelman                                                           bl. 29

Zijn rol als bemiddelaar in Rotterdam, E. van Veldhuizen                             bl. 35

De invloed van zijn grootvader, J. Slomp                                                     bl. 38

Lezing: de wortels van Europa, M. Vorthoren                                               bl. 42

Jaargang 36 nr. 2

Over het gezag van vrouwen

Dit nummer gaat over het gezag en de kracht van vrouwen. In het Leerhuis ontmoeten we de jonge, moedige Soumia Lamri van de Algerijnse hoogvlakten (zie Leerhuis).

Gé Speelman (http://www.protestantsetheologischeuniversiteit.nl/idpage.aspx?lIntNavId=247&lIntEntityId=62 ) bericht over de Interreligieuze Conferentie van Europese Theologes (ICETH).

Helen Egnell laat zien hoe de theologie van de godsdiensten baat heeft bij een interactie met de feministische theologieën. 

Vrouwen met gezag  (G. Speelman)                                          bl. 63

De rommeligheid van het echte bestaan (H. Egnell)                   bl.75